Türkoğlu Anadolu Lisesi
  Atatürk Köşesi
 

Mustafa Kemal'in Hayatı

A.Çoçukluk Yılları

Mustafa Kemal, 1881'de Sela­nik'te doğdu.

Babası Ali Rıza Efendi,

annesi Zübeyde Hanımdır

Makbule ve Naciye adında iki de kız kardeşi vardır.

Mustafa Kemal'in babası, ön­celeri gümrük memurluğu yapıyordu. Daha sonra bu görevden ayrılarak ti­caretle uğraşmaya başladı.

Mustafa Kemal'in ailesi, düzenli ve huzurlu bir hayat yaşıyordu. Bu huzurlu aile ortamında o, insan sevgi­sini, vatanseverliği, disiplinli yaşa­mayı ve iyilik yapmayı öğrendi. Mustafa Kemal, küçük yaşta babasını kaybedince kendisini, annesi Zübey­de Hanım büyüttü. Zübeyde Hanım, yüksek karakterli, sağduyu sahibi, geleneklerine bağlı ve dindar bir ev hanımı idi.

Mustafa Kemal'in çocukluk yıllan ve gençliği siyasî olayların çok yo­ğun olduğu bir ortamda geçti. Çünkü, XIX. yüzyılın sonlarında Osmanlı İmparatorluğu en sıkıntılı dönemlerini yaşıyor, en çok da Balkanlardaki ayaklanın larla uğraşıyordu. Balkanlarda yaşayan milletler, XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Avıi pa'da görülen ekonomik, siyasî ve kültürel gelişmelerden oldukça etkilenmişler Bu milletleri en çok etkileyen akım milliyetçilikti. Bu nedenle XIX. yüzyıldan itibaren bağımsızlıklarını elde etmek için sık sık ayaklandılar. Balkanlarda çıkar pl sinde koşan başta Rusya olmak üzere İngiltere ve Fransa gibi bazı büyük devletli de bu ayaklanmaları desteklediler.

XIX. yüzyıl aynı zamanda, Osmanlı İmparatorluğu'nu çöküşten kurtarmak çağdaşlaştırmak için çabaların yoğunlaştığı bir dönemdi. ;

Mustafa Kemal'in çocukluğu, Makedonya bölgesinin önemli bir kenti olan Selanik'te geçti. Makedonya, Osmanlı İmparatorluğu'nun en hareketli, sık sık çatışma alann olduğu, aynı zamanda Avrupa'daki kültür hareketleri ve siyasî gelişmeleri yoğun etkisi altında olan bir bölgesiydi. Mustafa Kemal'in çocukluğu ve gençliği nin bir bölümü siyasî tartışma ve çatışmaların yoğun olduğu böyle bir ortamda geç ti.

Mustafa Kemal, sıcak aile ortamının da etkisiyle, aile hayatına ayrı bir önen vermiştir. Bu konudaki yaşantılarını ileriki yıllarda kendi hayatında da uygulamış tır. Lâtife Hanımla evlenirken, nikâh törenine birlikte katılmaları, ayrıca yurt içi gezilerine eşini yanında götürmesi, onun Türk aile hayatına getirdiği yeniliklerden bazılarıdır. ti. Bu okulu başanyla bitirdikten sonra İstanbul'daki Harp Akademisine girdi. Burayı da başanyla bitirerek kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı (1905).



C. Fikir Hayatı

Mustafa Kemal, gençlik yıllarından itibaren devlet ve ülke sorunlarıyla ilgile mis, çeşitli fikir akımlarını incelemiştir. O, olayların ve fikirlerin arkasından silenmemiş, doğru ve tutarlı düşünceleriyle olaylara yön vermiş ve geleceğe ışık ı muş bir liderdir. Onun bu özelliklere sahip olmasında Osmanlı İmparatorluğu1! içinde bulunduğu durum, yetiştiği çevre, yaşadığı olaylar, edindiği bilgiler vei önemlisi Türk tarihinden ve kültüründen çıkardığı sonuçlar etkili olmuştur. O ı min aydınlan ve devlet adamlarından hiçbiri Mustafa Kemal gibi düşünememiş,^ zümler üretmeyi başaramamıştır.

Mustafa Kemal, Tevfik Fikret ve Namık Kemal'in özgürlükçü, Ziya Göka milliyetçi fikirlerinden etkilenmiştir. Aynca, Avrupa tarihini incelemiş ve Avrupa'da meydana gelen gelişmeleri yakından izlemiştir. Mustafa Kemal, deva okur; yurttaki ve dünyadaki gelişmeleri yakından izlerdi, Türk’ün fikir hayatında akıl ve bilim önemli yer tutmaktadır. Atatürk insan üstünlüğüne inanmıştı. O "Akıl ve mantığın çözümleyemeyeceği mesele yoktur "H demek suretiyle her işte akıl ve mantığa dayanmanın önemini vurgulamıştır, milletinin içinde bulunduğu durum, onun yeni fikir ve projeler geliştirmesinde et li olmuştur. Mustafa Kemal, Millî Mücadele'yi sağlam bir düşünce temeline ot muş; milliyetçilik, millî egemenlik ve bağımsızlık ilkelerini temel almıştır.

D. Askerlik Hayatı

Mustafa Kemal, bütün Türk çocukları gibi, askerliğe meraklıydı. Subay olabil-mek için, Selanik Mülkiye Rüştiyesini bırakıp Selanik Askerî Rüştiyesine girmiş­tir Böylece, daha ortaokul sıralannda iken askerlik hayatı başlamış oldu. Daha son­ra askerî eğitimini Manastır Askerî İdadisi, Harp Okulu ve Harp Akademisinde de­vam ettirdi.

Mustafa Kemal, 1905'te kurmay yüzbaşı olarak Türk ordusuna katıldı1919'a kadar çeşitli yerlerde komutanlık yaptı. Daha son­ra Başkomutan olarak Kurtuluş Sa-vaşı'm yönetti.

Askerlik hayatı. Mustafa Ke­mal'in deha ve yeteneklerini ortaya "çîgârması bakımından büvük önem taşımaktadır. Çünkü Mustafa Ke­mal'in en önemli özelliklerinden biri, insanları sevk ve idaresindeki üstün yeteneğidir. Buda onun askerî ha­yatında üstün basanlar kazanmasını sağlamıştır. Cesareti, olay lamı geli­şimini önceden sezebilme yeteneği, zamanlama ustalığı ve gerçekçiliği, Mustafa Kemal'in askerî dehasının başlıca özellikleridir.

Mustafa Kemal'in askerî basan­larından biri, 31 Mart Ayaklanma$mn (1909) bastırılmasıdır. Bu ayaklanmanın bastınlması için İstanbul'a gönderi^ Hareket Ordusu'nun kurmay başkam Mus­tafa Kemal'di. Mustafa Kemal, bu orcluyu disiplinli ve düzenli bir şekilde İstanbul'a kadar getirmiştir. Bu orduya Hareket^rdusu adını da kendisi vermiştir.

Mustafa Kemal, muharebe alanlakndaki ilk askerî başarisım İtalyanlarla yapılan Trablusgarp Savaşı'nda kazandı. Balkan Savaşlarında ve Birinci Dünya Savaşı'nda basanlarını devam ettirdi. Trablusgarp Savaşı'nda binbaşılığa, Birinci Dünya Sava-Şi esnasında albaylığa (1915'te) ve tuğgeneralliğe (1916'da) terfi etti. Çanakkale Sa-vaşı, Mustafa Kemal'in askerlik hayatında dönüm noktası oldu. Bu savaşta, üstün askerlik yeteneğiyle elde ettiği başan onun Türk milleti tarafından tanınmasında ve Millî Mücadele'de önder olarak kabvd edilmesinde başlıca etken oldu.

Mustafa Kemal, en büyük ask&î zaferini, Başkomutan olarak yönettiği Türk Kurtuluş Savaşı'nda kazandı. Askerlikteki üstün yeteneği ve Mehmetçiğin eşsiz kahramanlığı sayesinde Sakarya, Büyük Taarruz ve Başkumandan Meydan muha­rebelerini kazandı. Böylece Türk tarihine yeni destanlar yazıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra, Başkomu­tan Mustafa Kemal Paşaya üstün komuta yeteneği nedeniyle "Gazilik" unvanı ile "Mareşallik" rütbesini verdi.



E. Siyasî Hayatı

Mustafa Kemal'in en belirgin özelliklerinden biri de büyük bir devlet adamı olu­şudur. Dünyada komutan ve devlet adamı nitelik ve yeteneklerini bir bütün olarak kendi kişiliğinde toplayan pek az insan vardır. Atatürk, bu ender kişilerden biridir.

Mustafa Kemal, Harp Okulundaki öğrencilik yıllarından itibaren ülke sorunla­rıyla yakından ilgilendi. Bu okuldayken fikirlerini yaymak için gazete çıkardı. Bu gazetedeki yazıların çoğunu kendisi yazıyordu. Sonraki dönemlerde de, siyasî ko­nularla yakından ilgilendi ve çalışmalarda bulundu. Suriye'de kurmay yüzbaşı iken arkadaşları ile Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. İttihat ve Terakki Cemiye­tine üye olduysa da ordunun siyasete karışmaması gerektiğine inandığından, daha sonra bu dernekten istifa etti. ,

Mustafa Kemal'in yetenekli bir siyaset adamı olduğu, Kurtuluş Savaşı'nın hazır­lık döneminde görülmeye başlandı. Yayımladığı genelgeler ve başkanlık ettiği kongrelerde alınan kararlar, bunun kanıtıdır. Heyet-i Temsiliye (Temsilciler Heye-«) Başkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı (bk. Resim 21), onun si­yasî hayatında ilk önemli görevleridir.

Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı'nın en zor kararlarını Türkiye Büyük Millet Meclisinden aldığı güven ve güçle vermiştir. Kazanılan her askerî zafer, siyasî ba­sanlarla tamamlanmıştır. Birinci İnönü Zaferi'nden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetinin Londra Konferansı'na çağrılması; Sakarya Zaferi'nin kazanıl­masından sonra Kars ve Ankara antlaşmalarının imzalanması bu konudaki örnek­lerden bazdandır.

Mustafa Kemal, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen ilk cumhurbaşkammızdır (29 Ekim 1923). O, lâik ve de­mokratik cumhuriyetin, Türk milleti için en uygun yönetim biçimi olduğuna inanmış ve bunu gerçekleştirmiştir. Mustafa Kemal, cumhurbaşkanlığı görevi sırasında da milletin yararım her şeyin üstünde tuttu. Türk milletinin mutlu olması ve huzurlu ya­şaması için üstün çabalar harcadı. Bu tutumunu dış ilişkilerde de gösterdi. Boğazlar konusundaki başarısı, Hatay davasındaki kararlılığı bunun başlıca örnekleridir.

Demokratik, lâik ve bağımsız Türkiye Cumhuriyeti'nin sonsuza kadar yaşatılma­sı Atatürk'ün en büyük isteği olmuştur.

F. Eserleri

Mustafa Kemal'in en büyük eseri, temeli, Atatürk ilkelerine dayanan Türkiye Cumhuriyeti 'dir (bk. Resim-22). Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk ilkelerinin akılcı, çağdaş ve bilimsel nitelikleri sayesinde demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devle­ti olmuştur.

Türk milletinin gelişmesi, çağdaşlaşması ve her alanda kalkınması için yapılan inkı­lâplar da Mustafa Kemal'in eseridir. Bu inkılâplar Türk milletini devlet yönetiminde söz sahibi yapmış, millî kültü­rümüzün gelişmesini sağla­mıştır. Ayrıca bu ilkeler ışı­ğında eğitim ve sağlık başta olmak üzere bütün devlet hiz­metleri ülkenin her yanına gö-türülebilmiştir.

Mustafa Kemal, çeşitli alanlarda eserler yazarak üs­tün bir fikir adamı olduğunu da göstermiştir.. 1909 yılında yazdığı "Cumalı Ordugâhı" ve "Zabit ve Kumandan ile Hasbihal" lapları, ilk eserleri arasında yer alır. Mustafa Kemal Atatürk'ün, Kurtuluş Savaşı'nı belgelere dayalı olarak anlattığı "Nutuk" en önemli yazılı eserlerinden biridir. Bu eserinde, Kurtuluş Savaşı'nın aşamalarını belgeler eşliğinde ve sanatsal bir üslûpla anlatmıştır. Aynca, "Vatandaş İçin Medenî Bilgiler" ve "Geometri" isimli ders kitaplarını yazmış, liselerde okutulmak üzere yazılan tarih kitaplarının bazı bölüm­lerini bizzat kendisi kaleme almıştır.

 
  Şimdiye kadar 66880 ziyaretçiburdaydı! PoWer By LeVenT  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=